SERBIA

Radovan Karadzic, tác giả vụ thảm sát 8 ngàn người hồi giáo tại Srebrenica, bị bắt

 Ánh Nguyệt,  Anh Vũ,  Thanh Thủy

Bài đăng ngày 22/07/2008 Cập nhật lần cuối ngày 22/07/2008 17:57 TU

Cựu lảnh đạo Radovan Karadzic bị truy tố về tội diệt chủng (AFP)

Sáng nay 22/7, một thẩm phán Serbia thông báo đã kết thúc phần hỏi cung sơ bộ ông Radovan Karadzic. Theo thủ tục tố tụng, viện công tố Serbia sẽ chuyển hồ sơ sang Toà án hình sự quốc tế La Haye, xét xử ông Karadzic về vụ thảm sát tám ngàn người Hồi giáo tại Sebrenica vào lúc kết thúc cuộc chiến tranh Serbia năm 1995

Radovan Karadzic 63 tuổi, từng là bác sĩ tâm lý, một nhà thơ nghiệp dư, mê các món ăn địa phương và âm nhạc dân gian. Trong cuộc chiến tranh Nam tư cũ, ông là Tổng thống của người Serbia tại Bosnia, một nhà họach định các chiến dịch thanh lọc chủng tộc diễn ra trong hầu khắp lãnh thổ Bosnia. Vào thời kỳ đó, hàng nghìn người không phải là người Serbia đã bị cưỡng bức rời khỏi đất nước, những ai chống lại thì bị sát hại. Cũng trong thời kỳ chiến tranh đó, ông Radovan Karadzic là tổng thống của nước Cộng hòa Serbia tại Bosnia. Đây là nước Cộng hòa tự phong chỉ được hợp thức hóa sau khi hiệp định Dayton chấm dứt cuộc chiến được ký kết. Ông Karadzic là người chịu trách nhiệm chính trong vụ bao vây thành phố Sarajevo và cuộc thảm sát tại Srebrenica.

Khi chiến tranh kết thúc, Karadzic biến mất khỏi nước Cộng hòa nhưng ngay sau đó ông ta bị Tòa án Quốc tế Lahaye cáo buộc phạm tội ác chiến tranh và chống lại nhân lọai. Vào thời điểm đó không ai tin vào một tòa án không có thực quyền và phương tiện đó. Nhiều lần Radovan Karadzic đã đánh tiếng cho biết là ông ta đã ký một thỏa thuận với Washington theo đó đổi lại việc sẽ giữ im lặng ông ta đựoc miễn trừ truy tố. Chính quyền Mỹ đã nhiều lần khẳng định không hề có thỏa thuận này. Cho đến tận năm 2000, khi tổng thống Milosevic bị lật đổ thì Radovan Karadzic mới thực sự phải chạy trốn. Từ đó trở đi, ông ta sống trong vòng bí mật khiến cho các cơ quan mật vụ thế giới phải bó tay. Tối qua, ông ta đã bị lực lượng an ninh Serbia bắt giữ, người ta nói ông ta bị suy sụp hòan tòan và không hề kháng cự. 

 

Báo chí Serbia đồng lọat đăng trên trang đầu vụ bắt giữ cựu lảnh đạo Karadzic( Reuters)

 

Giới lãnh đạo thế giới tỏ ra phấn khởi truớc nguồn tin Serbia bắt đươc Radovan Karadzic sau 13 năm toà án quốc tế phát lệnh truy nã bị can. Các ngoại truởng Liên Hiệp Châu Âu tới dự cuộc họp tại Bruxelles hôm nay đánh giá vụ Bêograt bắt được kẻ đào tẩu như một buớc tiến của Serbia trên con đuờng hội nhập vào UE. Tuy nhiên trên con đuờng này vẫn còn một trở ngại nữa là cựu lãnh đạo quân sự Radko Mladik vẫn chưa lọt luới phap luật. Ngoại truởng Pháp, nuớc chủ tịch luân phiên Liên Hiệp Châu Âu nhận định '' Cuối cùng điều mà mọi nguời chờ đợi từ 13 năm qua đã diễn ra và đây là sự kiện tốt đẹp cho buớc xích lại gần nhau giữa Serbia và châu Âu.

Nhưng ông Bernard Kouchner cũng nhấn mạnh là mọi quyết định trong Liên Hiệp Châu Âu cần có sự đồng thuận của 27 thành viên , hàm ý nhắc nhỡ Bêograt nên chứng tỏ sự hợp tác chặt chẽ với Bruxelles. Về phiá Hoa Kỳ, ngay từ tối hôm qua Nhà Trắng đã ra thông báo khen ngợi chính phủ Bêograt và nguời dân đã thực hiện tốt đẹp chiến dịch truy lùng kẻ phạm tội. Thông báo của phủ tổng thống Mỹ cũng nhấn mạnh, thời điểm bắt được Radovan Karadzic , chỉ vài ngày sau lễ tuởng niệm các nạn nhân vụ thảm sát Sebrenica là đặc biệt thích họp vì đã mang được thủ phạm của cuộc chiến khốc liệt ấy ra truóc công lý. Nhưng theo giới quan sát, đối với Serbia, vụ truy bắt ông Karadzic và mang bị cáo ra trước toà án quốc tế có một hệ quả chính trị đặc biệt.  

 

Hình chụp Radovan Karadzic cho thấy chân dung rất khác nhau sau 13 năm lẩn trốn ( Reuters)

 

Đến nay, cựu lãnh đạo chính trị của người Serbia ở Bosnia, Radovan Karadzic, cùng với cánh tay quân sự của ông, R adko Mladic, là hai vật chướng ngại, ngăn cản quan hệ hữu hảo giữa Serbia và Liên Hiệp châu Âu, vì hai người này, từ năm 1995, đã bị Toàn Án Hình Sự Quốc Tế (TPI) truy tố vì tội ác chiến tranh và tội ác chống nhân loại, gây ra vụ thảm sát khoảng 8000 người Hồi Giáo ở Srebrenica. Bruxelles lên án là chính quyền Bêográt đã tỏ ra qua quá dễ dãi đối với những tội phạm chiến tranh. Việc bắt giam Radovan Karadzic là một thắng lợi vẻ vang của phe thân Âu châu ở Serbia, vì nó diễn ra không đầy hai tuần lễ, sau khi tân chính phủ Serbia được thành lập. Nhất là Karadzic vẫn được xem là một biểu tượng của chủ nghĩa dân tộc serbia, và một thành phần trong công luận Serbia vẫn coi ông là một anh hùng dân tộc.

 Ngoại trưởng Serbia, Vuk Jeremic, tuyên bố hôm nay, rằng việc bắt giam cựu lãnh đạo chính trị của người Serbia ở Bosnia là một bằng chứng cho thấy Serbia đã tỏ ra nghiêm túc về tương lai của Serbia trong Liên Hiệp Chau Âu. Cuối tháng tư vừa qua, Serbia đã ký một hiệp ước ổn định và liên kết với Liên Hiệp Châu Âu, tức là bước đầu tiên để hội nhập Serbia vào khối Serbia. Nhưng đến nay văn bản không được thực thi, ngày nào mà Bểogát chưa được đánh giá là có thái độ cộng tác toàn diện với Toà Án Hình Sự Quốc Tế.

 

Lảnh đạo Karadzic và tướng Ratko Mladic (trái), hai nhân vật bị Toà án hình sự quốc tế về Nam Tư cũ, truy lùng từ hơn 1 thập niên qua (Reuters)